De schepping van een natuurparadijs

Roel Winters (65) vormde zijn landbouwgrond om tot een 22 hectare groot natuurgebied waar heel veel – vaak bedreigde – diersoorten zich thuis voelen. Er broeden 52 vogelsoorten en je vindt er 26 soorten dagvlinders. En dat zijn lang niet de enige dieren!

Groene kikkers, levendbarende hagedissen, uilen, geelgorzen, grote lijsters: het is zo maar een greep uit de dieren die in het Brabantse plaatsje Leende op het land van Roel Winters vertoeven. Dertig jaar geleden, toen Roel en zijn vrouw Karin in zijn vaderlijk huis trokken, lag er nog een keurig strakke tuin met coniferen, rododendrons en andere exotische struiken en bomen. “Het was hier doods”, zegt Roel daarover.

Graven, zaaien en snoeien

Het eerste wat hij deed om het land aantrekkelijker te maken voor dieren, was de exoten rooien. Het strakke gazon en aspergeveld zaaide Roel in met bloemenmengsels en zaden van planten die van nature in Nederland groeien. Ook plantte hij inheemse bomen en struiken. Met een graafmachine groef hij poelen en maakte hij het land glooiend. Die ingrepen hadden effect. Roel kan zich nog het onbeschrijfelijke gevoel herinneren toen er na vijf jaar op zijn land geelgorzen neerstreken – dat zijn bedreigde vogels in Nederland. “En bij het zien van de eerste groene kikker in een poel, ging ik helemaal uit mijn dak.”

Met veel slepend papierwerk vorm de Roel de agrarische grond om tot een officieel landgoed: de Langakkers. Hij krijgt er ook een beetje subsidie voor. Maar hij bekostigt het landgoed voornamelijk uit de verhuur van loodsen op het naastgelegen bedrijventerrein. Dagelijks is Roel bezig met het onderhoud van zijn landgoed, geholpen door vrijwilligers. Gisteren snoeiden ze heggen en houtwallen. “Als je dat niet doet, worden het bomen.” De verschillende landschapjes worden van elkaar gescheiden door in totaal wel vijf kilometer aan houtwallen, stapelmuren en heggen van voornamelijk meidoorn, hondsroos, veldesdoorn en sleedoorn. Vogels nestelen er graag in en eten van de bessen

Teunisbloemen voor de puttertjes

Roel is zijn hele leven al bezeten van vogels, eigenlijk al vanaf het moment dat hij een verrekijker kon vasthouden. De vogels zijn z’n belangrijkste drijfveer om dit werk te doen. Roel wil vooral bedreigde, kwetsbare soorten een plek bieden. “Dat ik de natuur op deze manier kan helpen, geeft me een geweldig gevoel. Ik krijg gewoon kippenvel als ik dit vertel.” In een elektrisch karretje neemt hij me mee over zijn terrein. We stappen uit en lopen over een gemaaid pad door de bloemenweide. Het staat vol met uitgebloeide teunis bloemen: hij laat ze de hele winter staan zodat putters en barmsijsjes kunnen snoepen van de zaaddozen. Achteraan het veldje staan drie Kempische heideschapen te grazen. Als we teruglopen naar het karretje hoort Roel het geluid van de geel gorzen. “Hoor je dat? ‘Tji.’ Een nat roepje.” Met de verrekijker zien we bovenin een boompje een parmantig vogeltje met een knalgele borst.

Felgroene boomkikkers, vossen en reeën

Roel wijst op de wintervoedsel- akker: het graan dat hij speciaal voor vinkachtigen zoals keep, groenling en geelgors laat over staan. “Soms zie ik er wel zo’n achthonderd vogels uit opvliegen.” Op de akker ernaast komt in het voorjaar klaproos, korenbloem en het zeldzame glad biggenkruid op. Roel kan urenlang genieten van de vogels en andere dieren die hij op zijn terrein ziet. Dan gaat hij op een van de luie stoelen zitten, of in de hoogzit (een hoge schuilhut van hout). “Op dat muurtje van puin steen zag ik onlangs een wezeltje lopen.” ’s Ochtends bij de koffie checkt hij op zijn mobiele telefoon de beelden die de nachtcamera’s hebben gemaakt. Hij scrolt langs een steenmarter, een rennende ree, een vos en een eekhoorn. Trots is hij op de felgroene boom kikkertjes die hij naar zijn poel wist te lokken. Speciaal voor deze kikkers maait hij vlak voordat ze uit de winterrust komen het riet rondom de poel.

Afbeelding vogel lente artikel OuderENwijzer

Er broeden drie soorten zwaluwen en ook nog een grauwe klauwier

In de steenuilenkast wierp een eekhoorn vorig jaar drie jongen. Roel zag ze hun snoetjes uit het gat steken. Op de Langakkers broeden oeverzwaluwen in de zandige, afgestoken dijk, huis zwaluwen in een til en aan het huis broeden gierzwaluwen. De broedende grauwe klauwier was misschien wel het hoogtepunt, al kunnen de paartjes patrijzen ook niet onvermeld blijven. Roel hoopt dat meer mensen iets voor de natuur gaan doen en geeft adviezen over landinrichting. “Ik verbaas me erover dat er niet veel meer natuurtuinen zijn in Nederland. Maar misschien ben ik wel de enige mafkees die dit doet”, zegt hij lachend.

De schepping van een natuurparadijs