Vroeger was niet alles beter | OuderENwijzer

Vroeger was niet alles beter (maar sommige dingen missen we wel)

 •  Leestijd: 2 minuten

Het geluid van een draaiorgel. Muziek waarbij u ieder woord kunt verstaan. Met het hele gezin naar hetzelfde televisieprogramma kijken. Soms is een bepaald geluid, liedje of een bepaalde herinnering genoeg om weer even terug te gaan in de tijd.

Maar was het vroeger ook beter? Dat ligt eraan waarover het gaat. Want tegenover warme herinneringen aan muziek, gezelligheid en contact met de buren staan zaken die maar weinig mensen terug willen: zwaar huishoudelijk werk, minder vrijheid rond vrouwenrechten, geloof en seksualiteiten, een gezondheidszorg die lang niet zo ver was als nu. Misschien was vroeger dus vooral… anders.

Een tijd met meer aandacht voor elkaar

Wat veel mensen vooral lijken te missen, is de rust van vroeger. Een tijd waarin de mobiele telefoon nog niet voortdurend om aandacht vroeg en contact vaker vanzelf ontstond. In een peiling van ouderenorganisatie ANBO-PCOB en OuderenWijzer onder bijna 400 mensen zegt bijna tachtig procent dat het leven zonder smartphone rustiger was. Een deelnemer omschrijft het eenvoudig: ‘Zonder het mobieltje was het veel socialer’.

Dat verlangen gaat misschien niet eens zozeer over de telefoon zelf. Het gaat over aandacht. Even bij iemand binnenlopen. Een praatje op straat. Weten wie er naast je woont. Niet altijd bereikbaar hoeven zijn. Ook als het over de jeugd van nu gaat, komt dat sociale aspect terug. Veel deelnemers denken dat kinderen minder vaak buiten spelen en daardoor minder met anderen in contact komen.

Wat missen jongeren van nu het meest uit vroegere tijden?

  1. Buiten spelen (op straat) 75%
  2. Een schermloos leven 37%
  3. Respect voor ouderen 32%
  4. Persoonlijk contact 30%
  5. Minder prestatiedruk 26%
  6. Gebrek aan luxe (niet alles meteen kunnen kopen) 22%
Nostalgie Cliff Richard | OuderENwijzer

Zet die plaat nog maar eens op

Ook over muziek van vroeger zijn de meningen uitgesproken. Meer dan de helft van de deelnemers vindt de muziek van toen beter dan die van nu. Waarom? Omdat er volgens veel mensen meer melodie in zit, instrumenten herkenbaar zijn en teksten beter te verstaan. The Beatles, The Cats, Elvis Presley, Jim Reeves, Queen, Boudewijn de Groot en Rob de Nijs zijn de populairste artiesten. Alleen al hun namen kunnen een bepaalde periode uit een mensenleven terugbrengen. Ook hier gaat de vraag op of muziek vroeger echt beter was. Een van de deelnemers aan de peiling omschrijft dat mooi: ‘Ik luister niet naar moderne muziek, omdat ik daar niets mee heb, maar dat zeiden mijn ouders ook tegen mij over The Beatles’.

Van Swiebertje tot Dallas

Voor iedereen begint televisienostalgie ergens anders. De één denkt meteen aan Swiebertje of Pipo de Clown, de ander aan Dallas, Koot en Bie of Toen was geluk heel gewoon. Ieder tijdperk heeft zo zijn eigen favorieten – en vaak weet u bij één titel meteen weer waar u zat, met wie u keek en hoe die tijd voelde.

Welk televisieprogramma van vroeger zou van u direct terug op tv mogen komen?
  1. Swiebertje 10%
  2. Eén van de Acht 5%
  3. Van Kooten en De Bie 4%
  4. Ja zuster, nee zuster 3%
  5. Floris 3%

Dat betekent niet dat iedereen terugverlangt naar twee (later drie en uiteindelijk heel veel) televisiezenders en het testbeeld als er even niets (kunnen we ons dat nog voorstellen?) werd uitgezonden. De keuze van nu heeft ook zo zijn voordelen. Net als de mogelijkheid om een programma later terug te kijken. Wat mensen vooral lijken te missen, is het gezamenlijke moment. ‘Er is wel veel pulp nu, maar de keuzemogelijkheden zijn enorm. En uitgesteld kijken is ideaal’. Of: ‘De keuze is nu veel groter. De gezelligheid van tv kijken van vroeger is echter veel minder’.

Welke gerechten doen u denken aan vroeger?

Tegenwoordig ligt eten uit alle hoeken van de wereld binnen handbereik. Dat was vroeger wel anders: de keuze was kleiner en juist daardoor zijn sommige gerechten sterk verbonden met herinneringen aan thuis en vroeger.

Welke gerechten doen u denken aan vroeger?
  1. Pudding uit een pakje 45%
  2. Sudderlapjes 41%
  3. Macaroni met smac 24%
  4. Snoep van vroeger 23%
  5. Brood met suiker 15%
Nostalgie oude telefoons | OuderENwijzer

Sommige dingen mogen gerust in het verleden blijven

Wie alleen door een roze bril naar vroeger kijkt, vergeet hoeveel er ook verbeterd is.

Wat is beter geworden dan vroeger?
  1. Gezondheidszorg 67%
  2. Communicatiemogelijkheden 52%
  3. Levensverwachting en vitaliteit 51%
  4. Vrijheid voor vrouwen 51%
  5. Informatievoorziening 40%
  6. Technologie 40%

Dan zijn er natuurlijk nog de dagelijkse gemakken waarvan we bijna vergeten hoe bijzonder ze zijn geworden. De wasmachine. Centrale verwarming. Een auto die gewoon start. Binnen enkele seconden iemand kunnen bellen die aan de andere kant van het land (of de wereld) woont. Een deelnemer vat het mooi samen: ‘Het huishoudelijke is véél beter en gemakkelijker geworden. De werktijden zijn verbeterd. Betere scholing’. Nostalgie betekent dus niet automatisch dat we alles van vroeger terug willen.

Welke dag uit uw leven zou u opnieuw willen beleven?

In de peiling onder 400 ouderen is ook de vraag gesteld welke dag mensen graag nog eens zouden willen meemaken. De deelnemers kiezen opvallend vaak geen historische gebeurtenis of een beroemd jaar. Ze kiezen voor iets persoonlijks: de geboorte van (klein)kinderen, een trouwdag, een eerste liefde, een diploma of een ontmoeting die achteraf belangrijker bleek dan op dat moment gedacht.

Een vrouw vertelt dat zij zou teruggaan naar het jaar waarin ze haar eindexamen haalde én verkering kreeg met de man met wie ze inmiddels al 47 jaar getrouwd is. Misschien zit daar wel de echte aantrekkingskracht van vroeger. Niet in de spullen, de televisieprogramma’s of zelfs de muziek. Maar in de mensen die erbij waren en in het gevoel dat bij die periode hoorde. En soms hoeft u helemaal niet terug. Of zoals een deelnemer schrijft: ‘Ik mag nu eindelijk zijn wie ik ben en hoef me ook niet meer te bewijzen. Deze jaren mogen wat mij betreft nog heel lang duren. Dan is dit mijn nieuwe vroeger’.

Dat is misschien wel de mooiste conclusie: vroeger was niet beter en nu is niet beter. Iedere tijd heeft iets om te koesteren en iets waarvan we blij mogen zijn dat het voorbij is.

Wat voor herinneringen heeft u?

Deel ze hieronder in de reacties.

Reacties

Reactie

Uw e-mailadres wordt niet getoond. Alleen uw naam is zichtbaar bij de reactie.