Een Leefcirkel in de praktijk

Het principe van een Leefcirkel en een voorzorgcirkel is hetzelfde. Ook de term buurtcirkel wordt hiervoor vaak gebruikt. In alle gevallen gaat het om een groep mensen die bij elkaar in de buurt wonen en afspreken om naar elkaar om te kijken en elkaar waar nodig te helpen.

Op dit moment is er geen landelijk overzicht beschikbaar van alle Leefcirkels die in Nederland actief zijn. Daardoor kunnen wij helaas niet precies aangeven of er bij u in de buurt al een Leefcirkel bestaat.

Wilt u dit graag weten, dan adviseren wij u om contact op te nemen met een lokale welzijnsorganisatie, buurtwerker, wijkcentrum of sociaal wijkteam. Zij zijn vaak op de hoogte van initiatieven in de buurt en kunnen u mogelijk vertellen of er al een Leefcirkel of vergelijkbaar netwerk actief is.

Ook uw gemeente kan soms meer informatie geven over bewonersinitiatieven en lokale netwerken. Is er nog geen Leefcirkel in uw buurt, dan kan een welzijnsorganisatie of buurtwerker u mogelijk ook helpen om te onderzoeken of er belangstelling is om er één op te zetten.

Nee, een Leefcirkel is niet hetzelfde als mantelzorg. Mantelzorg is meestal langdurige en intensievere hulp aan iemand met wie u een persoonlijke band heeft, bijvoorbeeld een partner, familielid, vriend of buur.

Een Leefcirkel draait juist om onderlinge hulp tussen mensen die bij elkaar in de buurt wonen. De deelnemers vormen samen een netwerk en helpen elkaar met kleine, praktische zaken. Denk aan boodschappen meenemen, vervoer naar een afspraak, een klein klusje doen, helpen met digitale zaken of af en toe bij elkaar langsgaan.

Het uitgangspunt is dat iedereen iets kan bijdragen, op een manier die past bij de eigen mogelijkheden. De ene keer helpt u iemand anders, een andere keer kunt u zelf hulp gebruiken.

Een Leefcirkel kan mantelzorg dus niet vervangen. Wel kan zo’n buurtnetwerk mantelzorgers ondersteunen en voorkomen dat alle hulp bij één familielid of naaste terechtkomt.

Nee, deelname aan een Leefcirkel betekent niet dat u elke week iets moet doen. De deelnemers spreken samen af wat haalbaar en prettig is. Iedereen draagt bij op een manier die past bij de eigen tijd, mogelijkheden en situatie.

De hulp binnen een Leefcirkel is meestal klein en praktisch. Denk aan een boodschap meenemen, iemand ergens naartoe brengen, een klein klusje doen, helpen met een telefoon of computer of gewoon even bij iemand langsgaan voor een praatje.

Het gaat dus niet om vaste verplichtingen of een bepaald aantal uren per week. Het belangrijkste is dat buurtbewoners elkaar kennen, contact met elkaar houden en weten dat ze op elkaar kunnen terugvallen als dat nodig is.

De ene periode kunt u misschien wat vaker iets voor iemand betekenen, terwijl u op een ander moment juist zelf hulp kunt gebruiken. Die wederkerigheid is een belangrijk onderdeel van een Leefcirkel.

Nee. Een Leefcirkel is juist bedoeld voor mensen die iets voor elkaar willen betekenen in de buurt. U hoeft dus niet eerst hulp nodig te hebben om mee te doen.

Binnen een Leefcirkel draait het om wederkerigheid. De ene keer helpt u een buurtgenoot, bijvoorbeeld door een boodschap mee te nemen, iemand ergens naartoe te brengen of een klein klusje te doen. Een andere keer kunt u zelf hulp gebruiken.

Iedereen draagt bij op een manier die past bij de eigen mogelijkheden, tijd en situatie. Dat kan praktische hulp zijn, maar ook simpelweg contact houden, samen koffie drinken of even naar iemand omkijken.

Juist doordat mensen al contact met elkaar hebben voordat er hulp nodig is, ontstaat er een vertrouwd netwerk in de buurt. Dat maakt het makkelijker om later hulp te vragen én aan te bieden.

Juist dan is het een goed moment om mee te doen aan een Leefcirkel. Het idee is dat u een netwerk van buurtgenoten opbouwt voordat u hulp nodig heeft.

Zolang u fit en zelfstandig bent, kunt u zelf iets voor anderen betekenen. Bijvoorbeeld door een boodschap mee te nemen, iemand ergens naartoe te brengen, een klein klusje te doen of gewoon contact te houden. Zo leert u elkaar kennen en ontstaat er vertrouwen.

Mocht u later zelf hulp nodig hebben, dan is dat netwerk er al. Hulp vragen wordt daardoor vaak makkelijker, omdat u de mensen om u heen kent en eerder ook zelf iets heeft kunnen bijdragen.

Een Leefcirkel werkt daarom een beetje als een sociale verzekering: u bouwt vandaag aan een netwerk waar u later op kunt terugvallen. En ondertussen levert het meteen iets op, zoals meer contact, gezelligheid en verbondenheid in de buurt.

Nee. Een Leefcirkel wordt in principe gevormd en georganiseerd door de buurtbewoners zelf. Professionals of vrijwilligers van zorg- en welzijnsorganisaties maken geen vast onderdeel uit van de Leefcirkel.

De deelnemers bepalen samen hoe de Leefcirkel werkt en welke hulp zij elkaar kunnen bieden. Het gaat daarbij vooral om kleine, praktische hulp en sociaal contact, zoals een boodschap meenemen, vervoer regelen, een klein klusje doen of naar elkaar omkijken.

Sommige vragen zijn te ingewikkeld of te zwaar om binnen een Leefcirkel op te lossen. Denk bijvoorbeeld aan professionele zorg, ondersteuning bij wonen of problemen waarvoor specialistische hulp nodig is. In dat geval is het verstandig om contact op te nemen met een lokale organisatie op het gebied van zorg, welzijn of wonen.

Een welzijnsorganisatie, buurtwerker of sociaal wijkteam kan daarnaast soms helpen bij het opstarten van een Leefcirkel, bijvoorbeeld door buurtbewoners met elkaar in contact te brengen. De Leefcirkel blijft echter een initiatief van de deelnemers zelf.

Wilt u meer weten over Leefcirkels of zelf een Leefcirkel in uw buurt starten? ANBO-PCOB organiseert door heel Nederland workshops ‘Hoe start ik een Leefcirkel in mijn buurt?’.

Tijdens deze workshops krijgt u uitleg over wat een Leefcirkel is, bedenkt u samen hoe u buurtbewoners enthousiast kunt krijgen en bedankt u welke stappen nodig zijn om een Leefcirkel in uw buurt op te kunnen zetten. Er is veel ruimte om ervaringen en ideeën uit te wisselen en vragen te stellen.

Een overzicht van de aankomende workshops, data en locaties vindt u hier.

Nee. Tijdens de workshop richt u nog niet direct een eigen Leefcirkel op. De workshop is bedoeld om u goed voor te bereiden op het starten van een Leefcirkel in uw eigen buurt.

U krijgt uitleg over wat een Leefcirkel is, hoe u buurtbewoners kunt betrekken en welke stappen u kunt zetten om na de workshop zelf aan de slag te gaan. Ook krijgt u tips, voorbeelden en handvatten die u helpen bij het opbouwen van een netwerk in uw buurt.

Het kan natuurlijk gebeuren dat u tijdens de workshop andere mensen uit uw buurt ontmoet die ook belangstelling hebben voor een Leefcirkel. Dat kan een mooie eerste stap zijn, maar het is geen vast onderdeel van de workshop en ook geen gegarandeerde uitkomst.

Na afloop heeft u dus niet automatisch een Leefcirkel, maar wel de kennis en handvatten om er zelf één te starten.