Een Leefcirkel workshop in de praktijk | OuderENwijzer
Leefcirkels

Een Leefcirkel workshop in de praktijk

Geschreven door: Jeroen Fidder, Ingrid Nies Foto's: Aldo Allessie

 •  Leestijd: 3 minuten

In een Leefcirkel help je elkaar

Een kop soep maken voor iemand die zelf even niet kan koken. Iemand een lift geven naar het ziekenhuis en geduldig blijven wachten tot de afspraak voorbij is. Een hondje uitlaten voor de buren. In Land van Cuijk doen de inwoners dit voor elkaar, gewoon omdat ze buren zijn.

Veel mensen willen graag

Zo lang mogelijk prettig en zelfstandig in hun huis blijven wonen. Dat is makkelijker als je mensen om je heen hebt die naar elkaar omkijken. ANBO-PCOB speelt hierop in door buurtgenoten te helpen bij het opzetten van Leefcirkels. "Een Leefcirkel verlaagt voor jong en oud de drempel om hulp te bieden en hulp te vragen, net zoals bij het vroegere nabuurschap", vertelt programmamaker Carolien Appelman van ANBO-PCOB.

Dát was een goed idee!

Leefcirkels afbeelding caroline

Een Leefcirkel, ook wel Voorzorgcirkel genoemd, is een groep van zo’n tien tot vijftien buurtgenoten die afspreken naar elkaar om te kijken en elkaar te helpen. Het idee komt van gepensioneerd psycho loog Henk Geene uit de gemeente Land van Cuijk. Jan Spee (78) uit Vierlingsbeek werd in 2022 gevraagd om Leefcirkels in Land van Cuijk mee op te zetten. Inmiddels telt de regio er 111. Maar dat ging natuurlijk niet vanzelf. Jan vertelt: “We begonnen met een project in Boxmeer, in een appartementencomplex voor ouderen. Bewoners zeiden dat ze al voor elkaar zorgden, maar dat bleek in de praktijk toch niet zo te zijn. Ze dachten ook dat hun kinderen wel voor hen zouden zorgen, maar dat is tegenwoordig vaak niet meer zo.”

Hulp, lekker dichtbij

De hulp die de buurtbewoners elkaar bieden, is vaak praktisch. "In mijn eigen straat zie ik bijvoorbeeld dat iemand een kop soep brengt bij iemand die zelf even niet kan koken", vertelt Jan. "Of dat iemand met een aanhanger spullen wegbrengt voor een ander." Soms gaat het om een heel eenvoudige hulpvraag. “Ik sprak een mevrouw bij wie de tv het al drie dagen niet deed. Ze wachtte tot haar kinderen langskwamen. Toen bleek het gewoon te gaan om twee lege batterijen in de afstandsbediening. Ze zei: ‘Had ik maar geweten van die Leefcirkel.’ In een Leefcirkel zijn er altijd wel mensen die dit soort dingen graag doen: een tv instellen of even helpen met de computer en de telefoon.”

Leer elkaar kennen!

Leefcirkels afbeelding caroline in groep - OuderENwijzer

Het begint bij elkaar leren kennen, benadrukt Jan. Dat levert soms verrassende situaties op. “Pas nog hebben we in ons dorp een nieuwe Leefcirkel opgezet, in twee straten. Twee mensen stelden zich voor. Ze woonden al tientallen jaren op vijftig meter afstand van elkaar en toch kenden ze elkaar niet. Het werd heel gezellig, en ik voelde dat de mensen meer voor elkaar wilden betekenen.”

Een praatje maken

Volgens Jan is het sociale aspect minstens zo belangrijk als de praktische hulp "Ik maak me zorgen over het grote aantal mensen dat alleen thuis zit", zegt hij. "Soms hebben mensen puur behoefte aan een praatje en een kop koffie." Dat ziet hij bijvoorbeeld bij een vrouw in een klein dorp waar alleen een kleine supermarkt is. Naar de grote supermarkt in Boxermeer ging ze liever niet alleen. "Ze wilde graag eens samen met iemand naar de supermarkt en daarna gezellig een kop koffie drinken." Inmiddels gaat er elke maand iemand met haar mee.

Simpel starten

Leefcirkels - staande afbeelding - OuderENwijzer

Hoe zet je een Leefcirkel op? Dat vragen veel mensen zich af. “In Land van Cuijk worden de Leefcirkels opgezet met hulp van professionals, maar elders gebeurt dat meestal door een paar actieve buurtbewoners, de zogenoemde verbinders”, legt Carolien uit. Zij organiseert namens ANBO-PCOB workshops in het hele land voor mensen die zelf een Leefcirkel willen starten in hun straat of buurt. “We gaan het niet voor je bedenken, want dan wordt het zo’n geformaliseerd verhaal en daarvan willen we juist wegblijven. Het uitgangspunt is niet heel ingewikkeld. Dat is ook de kracht. Het fundament is de cirkel. Je spreekt af wat je wel en niet voor elkaar doet. Om met elkaar in contact te blijven, maak je bijvoorbeeld een WhatsApp-groep aan. En daarmee kun je direct aan de slag met je eigen buurtnetwerkje. Iedereen mag daar zijn eigen naam voor bedenken. Je hebt de Voorzorgcirkel, de Buurtcirkel, maar ook de Een Oogje op Elkaar Cirkel.”