Onlangs is de nieuwe schijf van vijf van het Voedingscentrum gepresenteerd. Het gaat niet alleen over gezonde veelzijdige voeding, maar ook over duurzaamheid. De reacties in de media zijn zuur, in de trant van ‘we mogen ook niks meer’.
De schijf is gebaseerd is op goed onderzoek. En we willen toch gezond ouder worden en streven naar duurzaamheid? Het enige dat ik betreur is dat ze heerlijk eten, zoals kaas afraden. Kaas bevat teveel vet en zout. Toch zou ik de nieuwe schijf een kans geven. Eén argument noemen ze niet eens: eten volgens de nieuwe schijf is veel goedkoper! Een paar voorbeelden zijn:
Brood en beleg
Kijk ’s ochtends eens bij Lidl in het ‘verspil mij niet’-schap: hele volkoren zonnepitbroden voor 25 eurocent. De voordeligste kaas kost ongeveer zes euro per kilo (bij Dirk), bij het kaasboertje loop dat snel op naar het dubbele of meer. Het alternatief is Hüttenkäse, 200 gram kost vanaf €0,93, dus €4,65 per kilo. Of humus: 200 gram naturel kost bij de Jumbo €1 dus €5 per kilo. Pindakaas mag ook, bevat eiwit en kost maar €0,83 voor 600 gram (oftewel €1,38 de kilo) bij Dirk. Het advies is vette vleeswaren (salami, ontbijtspek) op brood te beperken. Net als zoet beleg (chocoladepasta, hagelslag, jam).
Vlees
De nieuwe schijf adviseert om meer groente te eten en een groter deel van eiwitten van plantaardige herkomst te eten. Maximaal een ons rood vlees per week. Rundergehakt kost vanaf €11 per kilo bij Hoogvliet, sukadelapjes of tartaartjes al snel het dubbele. De schijf adviseert gelukkig niet om allerlei vegaflappen in de plaats te eten, vanwege het vaak hoge zoutgehalte en de vele toevoegingen. Zelf maakte ik dertig jaar geleden voor het gezin al regelmatig ‘wereldburgers’, een mengel van stukjes (oud)brood, gefruite ui, rode paprika, mais en/of wat voor groente je nog hebt, gekneed met een eitje en wat kruiden, dan ‘burgers’ vormen en bakken in beetje zonnebloemolie.
Voor sausen die normaal met gehakt worden gemaakt zou u een blikje linzen kunnen toevoegen (400 gram voor €1,09 bij Albert Heijn, dat is één vierde van de gehaktprijs) of kidneybonen (400 voor €0,61 bij Vomar, dat is één zevende van de gehaktprijs). Wie toch vlees wil eten kiest beter kip.
Aardappels, rijst, pasta en groente
Aardappels zijn een goede bron zijn van koolhydraten, vezels, vitamines en mineralen. Het advies is om ze te koken en niet te frituren. Bij Vomar kost vijf kilo € 0,56 (echt waar). Zelf kook ik ze kort in de schil, snij in schijfjes en bak ze met 1 druppel olie in de airfryer. Gebruik volkorenpasta, €0,44 voor een pond (€0,88/kilo) bij Jumbo. Dat is nauwelijks duurder dan gewone pasta. Overweeg linzen of kikkererwten zelf te koken, dat scheelt in de prijs. Kies bij voorkeur zilvervliesrijst (€1,47/kg bij Dirk) dat is wel duurder dan witte rijst (€0,63/kg). Kies groente van het seizoen in de aanbieding, liefst aan het stuk, dus winterwortel, bloemkool, andijvie (gewoon lekker zelf wassen en snijden) of kies diepvries, bijvoorbeeld spinazie, €0,89 voor 750 gram bij AH (1,19/kg), heerlijk met een gekookt eitje. Het advies is maximaal drie eieren per week. Gebruik zonnebloemolie (€1,40 per liter). Dat is véél goedkoper dan olijfolie.
Tot slot nog een tip als u zich ergert aan de schijf: het is maar een verstandig advies, geen verplichting.
