Meningen over angst

We spraken vijf mensen over hun angsten, zorgen en onzekerheden. Zij vertelden openhartig waar zij mee worstelen en wat dat met hen doet. Hun verhalen laten zien dat angst voor iedereen anders kan zijn. Soms gaat het om gezondheid, soms om verlies, de toekomst of het gevoel de grip kwijt te raken. Juist door deze ervaringen te delen, wordt duidelijk hoe belangrijk het is om hierover met elkaar in gesprek te blijven.

Geertje Michelsen - angst onderzoek - ouderenwijzer

Geertje Michelsen (72) uit Emmeloord

“Ik ben alleen. Geen kinderen, geen kleinkinderen, geen man meer. Ik heb MS en reuma en mijn grootste zorg is dat ik volledig afhankelijk word van anderen. Dat anderen me moeten wassen, voeden, alles voor me moeten doen. Dat vind ik zó intiem en persoonlijk. Dat wil ik absoluut niet. De zorg wordt er ook niet beter op. Personeelstekorten, allerlei regelingen die worden uitgekleed en kosten die oplopen.

In februari was mijn eigen risico al op. Als dat zo doorgaat, kunnen we straks de zorg niet meer betalen. Mijn man is overleden. Hij heeft altijd de regie gehouden, tot vlak voor zijn dood. Ik wil niet dat er straks bij mij tien mensen per dag over de vloer komen. Daarom heb ik al tientallen jaren een euthanasieverklaring en een behandelverbod vastgelegd. Als ik mezelf niet meer kan redden, structureel, dag in dag uit, dan hoeft het voor mij niet meer. Het geeft me rust dat ik het heb geregeld. Ik loop niet de hele dag rond met deze zorgen, maar ik wil beslist wel de regie houden.”

Els offermans - angst onderzoek - ouderenwijzer

Els Offermans (82) uit Sittard-Geleen:

“Ik kijk minder vaak naar het journaal dan vroeger. Al die ellende van al die oorlogen, we kunnen er toch niks aan doen. Ik lees nog wel de krant van de buren, De Limburger. Daarin staat veel regionaal en lokaal nieuws. Het televisiejournaal neem ik vaak op en kijk ik dan later terug. Dan spoel ik door wat ik liever niet zie. De oorlog in Oekraïne volg ik wel. Ik ken een man uit Oekraïne. Die woont hier, terwijl zijn vrouw nog daar is. Dan wil je toch we ten: wanneer komt daar een einde aan?

Maar van veel van wat er verder gebeurt, denk ik: wat moet ik ermee? Je kunt niet bij elke oorlog blijven stilstaan. Vroeger hoorde je dat niet zo. De eerste oorlog die ik echt bewust heb meegemaakt, was de opstand in Hongarije in 1956. Tegenwoordig komt alles zo dichtbij, vooral door de televisie. Dan kijk ik maar liever niet naar alles."

Joop Swarte - angst onderzoek - OuderENwijzer

Joop Swarte (93) uit Den Helder

“Ik woon alleen, mijn vrouw is in 2022 overleden. Het huis is stil. Vooral in het weekend, als ik veel alleen ben, sla ik weleens aan het piekeren. Dan denk ik soms: stel dat ‘het’ ook bij mij begint. Er zijn bij mij geen sporen van dementie hoor, maar ik ben er wel bang voor.

Op mijn leeftijd loop je nu eenmaal dat risico. Ik heb mensen gezien die de weg kwijtraken, die geen gesprek meer kunnen volgen. Dat zijn erge dingen. Ik lees veel en ga nog naar mijn verenigingen. Ik moet er niet aan denken dat ik geen boek meer kan lezen of niet meer naar de club kan. Dat je niet meer weet hoe je je moet gedragen en de controle over je leven verliest. Het is dus niet dat ik dingen vergeet, daar heb ik weinig last van. Maar je weet niet hoe het kan lopen. Ik kan er wel over praten, zoals nu. En dan is de angst ervoor ook weer weg. Maar het zijn die momenten dat je alleen bent, dan komt de angst toch weer even op.”

Rie van Zuijlen-Donker - Angst onderzoek - OuderENwijzer

Rie van Zuijlen-Donker (86) uit Amsterdam:

“Ik ben een oorlogskind, geboren in 1940. Als kind waren de grote mensen om mij heen bang, en die angst heb ik overgenomen. Het is een onbestemde angst. Door alles wat er nu speelt in Oekraïne, Gaza en Iran is dat gevoel weer heel sterk. Dan denk ik soms: wanneer zijn wij aan de beurt? Ik maak me zorgen over de toekomst. Over het klimaat, over hoe de wereld verandert.

Er gebeurt zoveel en het voelt alsof er weinig aan wordt gedaan. Soms zie ik er ook niets positiefs meer in. En dan denk ik aan mijn kleinkinderen: hoe gaat het straks met hen? Zelf ben ik 86 en nog redelijk gezond, maar je vraagt je toch af: hoe en wanneer ga ik? In mijn directe omgeving is het gelukkig anders. Hier in Amsterdam Oud-Zuid hebben we Stadsdorp Vondeldorp. Ik heb hier veel contact met andere ouderen. We steunen elkaar en praten over wat ons bezighoudt. Veel van deze mensen herkennen die angst. Dat geeft houvast, ook al voelt de wereld buiten steeds onveiliger.”

Corrie Jansen* (81) uit Almere:

“Ik woon hier nu 28 jaar. Het was een perfecte wijk, maar die verloedert steeds meer en ik voel me minder veilig. Ik woon sinds mijn man is overleden alleen. ‘s Avonds doe ik de deur niet meer open. Zodra het gaat schemeren, gaat het nachtslot erop. Alleen voor mijn kinderen doe ik nog open. Je hoort dat juist ouderen slachtoffer zijn van overvallers. Als ik in het donker thuiskom, ben ik in vijf stappen binnen. Gelukkig staat mijn auto op eigen terrein.

‘s Avonds ga ik niet meer naar buiten. Veel dingen worden in de avonduren georganiseerd, maar daar ga ik beslist niet heen. De supermarkt is aan de overkant, op honderd meter. Zelfs dat doe ik met de auto. Ik heb heel goede buren. We kunnen goed met elkaar op schieten. Ik hoef maar een kik te geven en ze staan voor de deur. En ‘s morgens geniet ik van het uitzicht en de natuur. Dat maakt het wonen hier toch nog steeds fijn.”

*De echte naam van Corrie is bij de redactie bekend

Gerelateerde artikelen

'Angst is nuttig, totdat het je leven gaat bepalen'

De resultaten van het angstonderzoek

Meld u aan voor de gratis nieuwsbrief