Veel deelnemers benadrukken: wacht niet te lang als je met pensioen wilt gaan. “Als je vroegtijdig kan stoppen, doe het dan. Het leven is maar kort en naarmate je ouder wordt, is het risico dat je een ziekte krijgt groter”, schrijft een 78-jarige deelnemer.
Een vrouw van 74 is het daarmee eens, maar wel met een belangrijke voor waarde: “Stop wanneer het financieel kan en bereid je goed voor.” Die financiële voorbereiding komt vaker terug. “Regel je financiële zaken van tevoren heel goed”, adviseert een deelnemer van 75. En een 71-jarige deelnemer vult aan: “Volg, als dat kan, met je partner een Pensioen in Zicht-cursus via de werkgever.”
Stoppen of afbouwen
Niet iedereen stopt het liefst abrupt met werken. “Stop alleen in één keer als je geen goed werk hebt, anders kun je beter zo geleidelijk mogelijk afbouwen”, schrijft een deelnemer van 74. Anderen kiezen bewust wél voor een harde knip. Het kan natuurlijk allebei, zolang de keuze maar bewust wordt gemaakt en niet wordt opgedrongen door een werkgever of door een of andere regeling.
Zo schakel je het beste om
Meerdere deelnemers raden aan om het de eerste periode van je pensionering rustig aan te doen. “Kijk eerst eens om je heen wat je leuk lijkt. Neem de eerste weken de ruimte om om te schakelen en niets te hoeven en om voldoende prikkels binnen te laten”, schrijft een deel neemster van 67. Een nieuwe invulling van de week helpt om de overgang soepeler te maken. “Zorg voor structuur. Bedenk een plan, betrek anderen bij je leven. Begin de dag met: dit ga ik vandaag doen, ook al is het klein”, schrijft een man van 77. Heel wat deelnemers noemen vrijwilligers werk als belangrijkste nieuwe zingeving. “Bouw het werk af en begin op tijd met het zoeken naar zinvol vrijwilligerswerk dat bij je past”, adviseert een deelnemer van 67. Toch waarschuwen sommigen ook voor het tegenovergestelde: te snel te veel doen. “Pak niet direct te veel op vanuit het idee nu heb ik zeeën van tijd. En durf ‘nee’ te zeggen als ze je vragen iets te doen. Neem ook tijd voor jezelf”, schrijft een deelneemster van 69. Rustig landen mag, voordat er weer een volle agenda ontstaat.
Houd je deuren open
Ook sociale contacten verdienen aandacht, al vóór de pensionering. Want juist het wegvallen van de dagelijkse contacten met collega's blijkt voor veel mensen zwaarder te wegen dan verwacht. "Werk aan je sociale netwerk, dat is belangrijk", schrijft een 74-jarige man. Een 67-jarige sluit daarbij aan: "Zorg dat je je deur openhoudt: om mensen binnen te laten én er zelf op uit te gaan." Tot slot wijst een deelneemster op het belang van eigen regie. "Ken jezelf en weet wat voor jou de moeite waard is. Reken er niet op dat je eeuwig gezond en mobiel blijft. Pluk de dag, formuleer wat voor jou het leven zinvol maakt en richt je daarop. Je leven is van jou en van niemand anders. Vul het dus zelf in en laat je niet door een ander afremmen."
