Besef is er vaak langer dan wij denken
Een hardnekkig misverstand is dat mensen met dementie geen besef meer hebben. Blom ziet dagelijks het tegendeel. “Er zijn veel mensen die meer besef hebben dan wij denken. Misschien weten ze niet precies wat er aan de hand is, maar ze voelen dat er iets verandert.” Dat vraagt om respect. Niet over iemand praten alsof die er niet bij is. Niet doen alsof verdriet niet bestaat. “Pijn is pijn. Erg is erg. Ongeacht of het feitelijk klopt. Het gaat om de beleving.”
Wanneer oude pijn bovenkomt
Als het cognitieve brein langzaam minder wordt, komt het emotionele brein sterker naar voren. Blom vergelijkt het met dijken die doorbreken. “Oud zeer, gemis, kinderwonden, die kunnen sterker naar voren komen.” Een vrouw die boos wordt op lachende verzorgenden in de keuken, blijkt niet alleen boos om dat moment. Het raakt aan een oud gevoel van buitensluiting. Dáár zit het gesprek. “Wij moeten zijn waar de pijn is. Niet wegpoetsen. Niet sussen. Ernaast staan.”