Vallen is geen ongelukje

Een woonkamer. Een paar speelgoedautootjes van de kleinkinderen op de vloer. Iemand die vanuit de keuken de kamer binnenloopt en nét niet ziet wat er ligt. In een fractie van een seconde gaat het mis. Vallen gebeurt vaak thuis en meestal onverwacht. Soms blijft het bij schrik en een blauwe plek. Soms verandert er in één moment veel meer.

Vallen gebeurt (veel) vaker dan we denken. Jaarlijks vallen ongeveer één miljoen 65-plussers in Nederland. Gemiddeld belandt bijna iedere vier à vijf minuten een oudere na een val op de spoedeisende hulp. In 2023 overleden ruim 7.000 mensen doordat zij per ongeluk vielen, struikelden of uitgleden. Het is de meest voorkomende niet-natuurlijke doodsoorzaak onder ouderen.

Niet iedere val is te voorkomen. Iedereen kan struikelen. Maar op hogere leeftijd spelen vaak meerdere factoren mee: verminderde balans, spierkrachtverlies, medicatie, zichtproblemen of een kwetsbare gezondheid. Een val is dan niet alleen pech, maar ook een signaal dat het lichaam minder kan opvangen dan voorheen. Dat heeft overigens niet alleen met leeftijd te maken. De ene tachtiger is vitaal en actief, de andere is door meerdere aandoeningen kwetsbaarder. Juist dat verschil bepaalt hoe groot de impact van een val kan zijn.

Wij spraken over vallen én het voorkomen daarvan met traumachirurg Detlef van der Velde (St. Antonius Ziekenhuis Utrecht) en valpreventie-expert Rozan van der Veen (VeiligheidNL). Dat gesprek ging over wat er medisch, praktisch en menselijk komt kijken bij vallen en heupbreuken. En waarom preventie zo’n groot verschil kan maken.

Luister hieronder onze podcast met Rozan en Detlef. De tekst gaat verder onder de podcast.