Podcast Leven tot het laatst

Later begint vaak eerder dan u denkt

Geschreven door: Manon Huntjens | Foto’s: Sylia de Graaf

20 juli 2026 • Leestijd: 3 minuten

Een gesprek met drie mensen die volop in het leven staan over het levenseinde

We verzekeren ons tegen brand, waterschade en diefstal. We hebben back-ups en noodplannen. Maar het gesprek over het levenseinde schuiven we vaak vooruit. Terwijl later soms ineens vroeg kan zijn.

Wij spraken er uitgebreid over met drie gasten die er al wél bewust over hebben nagedacht én gesproken: Frans Huls (74), fanatiek sporter en opa; Peter Sonderman (79), zeiler en jarenlang actief in fondsenwerving; en Atie Schipaanboord (67), net met pensioen en jarenlang betrokken bij belangenbehartiging, onder meer bij ANBO-PCOB.

Het hoort bij het leven

Drie vitale mensen die volop in het leven staan en juist daarom erkennen dat het leven niet oneindig is. Voor Schipaanboord is het onderwerp geen abstractie. In haar werk zag zij hoe snel dood en afscheid in een taboesfeer belanden, terwijl het levenseinde volgens haar ‘een wezenlijk onderdeel is van het leven zelf’. Juist op tijd nadenken en praten helpt, voor jezelf én voor wie achterblijft. Zoals ze het nuchter zegt: je kunt het helaas maar één keer doen.

Praten over het einde, om beter te leven

Wat er gebeurt als je niets regelt

Huls zag in zijn werk in een verpleeghuis wat er kan gebeuren als er niets is vastgelegd. Onzekerheid. Stress. Conflicten tussen familieleden. Beslissingen onder druk op het moment dat mensen al overmand zijn door verdriet. Dat was voor hem reden om zelf zaken te regelen. Hij maakte afspraken binnen het gezin en legde dingen vast bij de notaris. Zijn motivatie is helder: voorkomen dat nabestaanden later in een wirwar van onzekerheid belanden.

Ook voor Sonderman werd het persoonlijk. Als jongvolwassene verloor hij zijn moeder plotseling door een verkeersongeluk. In één weekend moest hij alles regelen. Die ervaring maakte duidelijk hoe zwaar het is als er niets is voorbereid. Zijn boodschap: regel het. Niet uit controledrang, maar uit zorg.

Regelen is ook zorgen

In de gesprekken wordt duidelijk dat regelen meer is dan papierwerk. Het is ook een manier om zorg te dragen voor de mensen om je heen. Sonderman heeft veel vastgelegd, maar merkt dat praten over de dood niet in elke cultuur vanzelfsprekend is. Zijn ervaringen en zijn kennismaking met Tibetaanse levenswijsheid leerden hem dat het helpt om het onderwerp niet weg te drukken, maar in het licht te zetten.

Huls kiest voor een praktische aanpak: een map met belangrijke stukken, wensen en afspraken. Niet iedereen vindt het prettig om daarover te praten, maar uiteindelijk gaat het om helderheid.

Schipaanboord benadrukt het belang van een levenstestament en wijst erop dat medische keuzes - wel of niet behandelen, wel of geen euthanasieverzoek - een apart gesprek vragen, bij voorkeur ook met de huisarts.

Ruimte maken voor later

Praten over het einde is geen oefening in somberheid. Het is een manier om rust te creëren. Voor jezelf. Voor je naasten. Voor het moment dat het nodig is. Wie het gesprek nu voert, maakt ruimte. Voor duidelijkheid. Voor minder twijfel. En misschien zelfs voor meer leven in het hier en nu.

Verder luisteren

Dit artikel maakt deel uit van een groter dossier over het levenseinde, waarin we verschillende thema’s belichten, van behandelgrenzen tot nalatenschap en rouw. Aan dit dossier is ook de podcast-reeks OuderenWijzer over leven tot het laatst verbonden, waarin Inge Diepman verder in gesprek gaat met leden en deskundigen over deze onderwerpen. De aflevering met Atie Schipaanboord, Frans Huls en Peter Sonderman is hieronder te beluisteren:

Gerelateerde artikelen

Palliatieve zorg

Betere zorg zodra beter worden niet meer kan

Palliatieve zorg wordt nog vaak in één adem genoemd met ‘terminaal’ of ‘stervensfase’. Alsof het pas begint wanneer het einde al bijna vastligt. Juist dat hardnekkige beeld zorgt ervoor dat veel mensen – patiënten én hun naasten – te laat toegang krijgen tot zorg die het leven in een moeilijke fase rustiger, draaglijker en soms zelfs rijker kan maken.

16 juni 2026

Vallen

Vallen is geen ongelukje

Vallen gebeurt vaak thuis en meestal onverwacht. Soms blijft het bij schrik en een blauwe plek. Soms verandert er in één moment veel meer.

05 juni 2026

Podcast

Het gesprek dat je liever uitstelt

Reanimatie. IC-opname. Beademing. Het zijn woorden die vaak pas vallen wanneer er haast is.

11 mei 2026