Marcel Zeelenburg
Is hoogleraar psychologie aan Tilburg University
“Spijt is de enige emotie die onlosmakelijk met keuzes te maken heeft. Je kunt geen spijt hebben van het lekkere weer, maar wel van het feit dat je niet tijdig een airco hebt gekocht.”
“Vanuit onderzoek zie ik twee vormen van spijt. De gewone spijt gaat over keuzes of gedrag uit het verleden. De geanticipeerde spijt richt zich op de toekomst. Denk bijvoorbeeld aan het afsluiten van een reisverzekering. Er zijn altijd mensen die voor hun vakantie denken: als ik geen verzekering afsluit, zul je zien dat mijn koffer verdwijnt en dat ik spijt krijg. Bedrijven spelen daar handig op in.”
“We maken de hele dag door keuzes en de meeste gevallen van spijt zijn niet heel intens. Zo kun je spijt hebben als je in de supermarkt de verkeerde rij bij de kassa hebt gekozen, maar dat gevoel zakt ook weer snel weg.”
“Bij serieuze afwegingen kan het spijtgevoel blijven hangen, vooral wanneer je ouder wordt. Wie jong is en spijt heeft van een beroepskeuze, kan nog een andere afslag nemen. Maar als je boven de 70 bent, is het lastig om nog een nieuwe carrière te starten. En wanneer je als vrouw de 50 bent gepasseerd, kan je niet meer aan kinderen beginnen. Daar kun je blijvend spijt over voelen.”
“Als je spijt hebt van bepaalde onherroepelijke keuzes, helpt het om een beetje vergevend te zijn, zowel naar jezelf als naar anderen. Besef dat niet alles goed kan gaan, dat hoort bij het leven.”
