Geschreven door: Wies Verbeek
• Leestijd: 3 minuten
“Waarom die slaap kwalitatief minder wordt, is niet helemaal duidelijk”, vertelt slaapdeskundige Marike Lancel. Ze is somnoloog bij GGZ Drenthe en bijzonder hoogleraar klinische psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Veel fysiologische processen in het lichaam verlopen minder goed als we ouder worden, het gaat rammelen, zo ook de processen die invloed hebben op het slapen.
Er wordt bijvoorbeeld minder melatonine aangemaakt, onze biologische klok wordt vroeger en vlakt wat af en er wordt bij oudere mensen ‘s nachts in vergelijking met jongeren veel urine geproduceerd, met als gevolg dat ouderen vaker hun bed uit moeten om te plassen. We weten alleen nog niet of het erg is dat de diepe slaap - die essentieel is voor herstel en het afvoeren van afvalstoffen uit het brein - minder wordt. Het kan zijn dat het lichaam minder diepe slaap nodig heeft. Het tegenovergestelde kan echter ook: dat je juist jonger en gezonder blijft met meer diepe slaap. Dat is nog niet duidelijk.” Het is dus heel normaal dat je minder goed slaapt als je ouder wordt.
Mensen blijken overigens vaak beter te slapen dan ze denken. Onderzoek laat zien dat mensen die denken weinig te slapen niet eens zoveel minder slapen dan mensen die denken goed te slapen. Het wordt pas zorgelijk als je al langere tijd meer dan drie nachten per week problemen hebt om in slaap te vallen of veel wakker bent én je daar overdag veel last van hebt. Dan spreken we van slapeloosheid of insomnia.
Lancel: “Mensen die hier mee te maken hebben zijn overdag vaak prikkelbaar, vermoeid en lusteloos, maar niet per se slaperig. Dat laatste zie je wel bijvoorbeeld bij mensen met slaapapneu, een aandoening waarbij de adem stokt tijdens het slapen. Het is belangrijk om er iets aan te doen. Niet alleen omdat je bij gebrek aan slaap cognitief minder goed kunt functioneren en het psychisch welbevinden afneemt, maar ook omdat het risico op diabetes, overgewicht, hart- en vaatziekten en dementie toeneemt.
Daarnaast verhoogt het gebrek aan slaap de kans op darm-, borst-, en prostaatkanker. Mensen die voldoende slapen, voor de meesten is dat zeven tot negen uur, hebben een kleiner risico op overlijden dan mensen die minder slapen. Maar teveel slapen wordt ook gerelateerd aan een korter leven. Slapeloosheid kan vaak verholpen worden met cognitieve gedragstherapie voor insomnie. Bij zeventig tot tachtig procent van de mensen is er door deze slaaptherapie een significante verbetering te zien van de slaap. Er bestaat bijna geen ander medicijn dat bij zo’n grote groep werkt.”
Wies Verbeek (61) is journalist gespecialiseerd in gezond en gelukkig ouder worden. Onlangs verscheen haar ‘Handboek voor Zestigers’ waarin ze antwoord geeft op de meestgestelde vragen van zestigers, van werk en geld tot gezondheid en relaties. Op deze plek behandelt ze telkens een andere vraag. Ze is tevens oprichter van het platform BLOW ('n Beetje Leuk Ouder Worden) waarvoor ze blogt en vlogt.
Over ons
OuderenWijzer.nl is dé plek voor krachtig en gelukkig ouder worden. Volop inspiratie en informatie voor iedereen die alles uit het leven wil halen en mee wil blijven doen.
